Eigendomsvoorbehoud (Rechtswetenschappelijke publicaties) 2018/8.2.8:8.2.8 De situatie bij een voorwaardelijke making

Eigendomsvoorbehoud (Rechtswetenschappelijke publicaties) 2018/8.2.8

8.2.8 De situatie bij een voorwaardelijke making

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De hier voor de voorwaardelijke overdracht verdedigde systematiek stemt over-een met de rechtsgevolgen van een voorwaardelijke making in het erfrecht. Een dergelijke making heeft ook goederenrechtelijk effect, in die zin dat vervulling van de voorwaarde zonder meer bewerkstelligt dat degene aan wie het vermaakte bij vervulling van de voorwaarde toekomt door vervulling van de voorwaarde onvoorwaardelijk rechthebbende wordt.1

Deze goederenrechtelijke werking is op vergelijkbare wijze vormgegeven, doordat de verwachter terstond een recht onder opschortende voorwaarde verkrijgt.2 Dit recht van de verwachter is afgesplitst van het onvoorwaardelijke recht, als gevolg waarvan ook het recht van de bezwaarde dienovereenkomstig is beperkt, in die zin dat hij slechts een recht onder ontbindende voorwaarde heeft. Ook hier voltrekt de rechtsverkrijging zich – ondanks de opschortende voor- waarde – dus meteen en niet pas met de vervulling van de voorwaarde.3

Gedurende de periode van onzekerheid zijn zowel de bezwaarde als de verwachter rechthebbende van een voorwaardelijk recht, waarbij de voorwaarden een tegengestelde inhoud hebben, zodat de beide rechten elkaar uiteindelijk uitsluiten. Vervulling of verval van de voorwaarde bewerkstelligt dat een van beide rechten uitgroeit tot het onvoorwaardelijke recht. Aldus waarborgt ook hier de splitsing van het recht de goederenrechtelijke werking bij de vervulling van de voorwaarde.

Uit het feit dat artikel 4:138 lid 1 BW de bezwaarde gedurende de periode van onzekerheid voor zover het betreft de door en tegen derden uit te oefenen rechten en rechtsvorderingen aanmerkt als uitsluitend rechthebbende, kan niets anders worden afgeleid.4 Juist uit het feit dat de wet de bezwaarde hier door middel van een fictie (‘wordt als de uitsluitend rechthebbende aangemerkt’) een grote rechtsmacht toekent, blijkt namelijk dat hij in werkelijkheid – dat wil zeggen: zonder de toepasselijkheid van de fictie – slechts een beperktere rechtsmacht heeft, die een gevolg is van het feit dat zijn recht door de ontbindende voorwaarde is beperkt. Dit blijkt ook duidelijk uit de omstandigheid dat uit de omstandigheid dat de bezwaarde ten opzichte van derden als uitsluitend rechthebbende moet worden aangemerkt, niet kan worden afgeleid dat hij ook bevoegd is om te beschikken over een onvoorwaardelijk recht.5 Hij kan – behoudens derdenbescherming – en mag slechts beschikken onder eerbiediging van de voorwaarde.6

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.