7 Het besluitvormingsproces in de meervoudige kamer

In civiele procedures bepalen in beginsel de procespartijen of, tegen wie en waarover wordt geprocedeerd. Over en weer reageren zij op elkaars stukken en betoog. Hieraan komt een einde wanneer ze het dossier aan de rechter overdragen voor een beslissing. Vanaf dat moment bepaalt de rechter het vervolg van de procedure en zal hij uiteindelijk uitspraak doen.

Over het besluitvormingsproces is niet bijzonder veel bekend. Raadkamerdeelnemers leven de geheimhoudingsplicht doorgaans strikt na. De wet geeft weliswaar enige procedurevoorschriften over de besluitvorming (zie paragraaf 4.4.2), maar daarmee komen we over het raadkamerproces niet veel meer te weten. Om daar verandering in te brengen, zijn in dit onderzoek raadkameroverleggen in civiele procedures bijgewoond en daarop aansluitende vonnissen bestudeerd. Met dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in het rechterlijk besluitvormingsproces in meervoudig behandelde civiele zaken, in het bijzonder in verschillen en overeenkomsten tussen civielrechtelijke besluitvormingsprocessen in meervoudige en enkelvoudige kamer. Hiermee wordt onderzoeksvraag 7 beantwoord (zie paragraaf 1.4).

Het hoofdstuk is als volgt opgebouwd. In paragraaf 7.1 volgt uitleg van het begrip raadkameren en van de wijze waarop de overleggen zijn geobserveerd. Paragraaf 7.2 bevat een overzicht van de bijgewoonde raadkameroverleggen: wie eraan deelnamen, hoeveel overleggen er waren, op welk moment in de procedure en hoe lang ze duurden. De paragrafen 7.3, 7.4 en 7.5 gaan over het verloop van de raadkameroverleggen voorafgaand aan, tijdens respectievelijk na afloop van de zitting. Paragraaf 7.6 geeft weer hoe het raadkamerproces tot een voltooiing komt in het vonnis. In paragraaf 7.7 is aandacht voor de invloed van tijdsdruk en het moment van overleggen op het raadkameren. Ook worden in deze paragraaf de individuele bijdragen van rechters en griffiers in het raadkameroverleg besproken. Paragraaf 7.8 bevat een analyse van het verloop van de rechterlijke oordeelsvorming. Tot besluit volgen conclusies in paragraaf 7.9.