6.5.2.5 Vroegtijdige beslissingen tijdens de onderhandelingen over een akkoord

Het uitgangspunt van de gehele akkoordprocedure is zo min mogelijk rechterlijke betrokkenheid en sowieso zo min mogelijk voorafgaand aan de homologatiezitting. Dit is in lijn met de Richtlijn. Naast de schorsing van de behandeling van de faillissementsaanvraag en het verzoeken van een afkoelingsperiode kan de aanbieder van een akkoord de rechter verzoeken zich in een vroeg stadium, dat wil zeggen voordat het akkoord ter stemming is voorgelegd, te uiten over aspecten die van belang zijn in het kader van de totstandkoming van een akkoord.1 De wettekst zelf bevat een aantal niet limitatieve voorbeelden, zoals de klassenindeling. Het gaat om geschilpunten of onzekerheden die volgens de memorie van toelichting samen te vatten zijn in de hoofdvraag of het akkoord voor homologatie in aanmerking zou komen of zal stranden op een van de afwijzingsgronden voor homologatie.2 Zou de mogelijkheid van een vroegtijdige beslissing niet bestaan, dan kan de rechter genoodzaakt zijn het verzoek tot homologatie van het akkoord af te wijzen. Er wordt dan ook van deal certainty gesproken door vroegtijdig een rechterlijke uitspraak te kunnen verkrijgen. In Engeland vindt standaard bij een scheme een vroegtijdige beoordeling van in ieder geval de klassenindeling plaats tijdens de eerste hoorzitting.3 Het gaat dan primair om het wel of niet bijeenroepen van stemklassen en niet zozeer om andere geschillen of onduidelijkheden. Ook in Duitsland toetst de rechter in de beginfase van de procedure tijdens een zogenaamde Vorprüfung het akkoord.4 Het is in mijn ogen juist dat in Nederland een vroegtijdige beslissing optioneel is opdat geen onnodige vertraging optreedt en de kosten van de procedure niet oplopen.

Een vroegtijdige beslissing is bindend voor alle schuldeisers en aandeelhouders die in de gelegenheid zijn gesteld om hun zienswijze te geven.5 Schuldeisers en aandeelhouders van wie de belangen rechtstreeks worden geraakt door de beslissing van de rechtbank, mogen hun zienswijze geven.6 De aanbieder van het akkoord die om een vroegtijdige beslissing verzoekt, zal dus moeten aangeven wie dat zijn.7 Gaat het om een waarderingsgeschil, dan zijn in principe alle aandeelhouders en schuldeisers betrokken. Ook bij andere geschillen valt mijns inziens een ruime uitleg te bepleiten omdat geen rechtsmiddel openstaat tegen de beslissing.8

Aandeelhouders of schuldeisers mogen niet zelf de rechtbank verzoeken om een vroegtijdige beslissing. Dit voorkomt dat dwarsliggende aandeelhouders of schuldeisers de procedure onnodig vertragen.9 Een aandeelhouder of een schuldeiser kan eventuele geschillen tijdig kenbaar maken aan de aanbieder van het akkoord en de aanbieder kan vervolgens een vroegtijdige beslissing verzoeken. Een aandeelhouder of een schuldeiser wordt hiertoe ook gestimuleerd, aangezien hij alleen een beroep kan doen op afwijzingsgronden voor de homologatie van een akkoord wanneer hij binnen bekwame tijd nadat hij het mogelijke bestaan van een afwijzingsgrond heeft ontdekt of redelijkerwijs had moeten ontdekken, dit bij de aanbieder van het akkoord heeft gemeld.10