4.3 Scheme of arrangement

De scheme of arrangement is een gerechtelijke akkoordprocedure, geregeld in afdeling 26 van de Companies Act 2006. De scheme stamt uit 1862. Sindsdien is het bereik aanzienlijk uitgebreid. Zo kon een scheme aanvankelijk alleen schuldeisers binden, vanaf 1900 ook aandeelhouders.1 Voorts stond een scheme alleen ter beschikking voor vennootschappen die op het punt stonden vrijwillig of gedwongen ontbonden te worden. Dit is in 1907 naar solvente vennootschappen uitgebreid. Andere uitbreidingen van het toepassingsbereik zijn nadien in de rechtspraak aanvaard.2

De wettelijke procedure van de scheme kan relatief snel, in zeven tot acht weken,3 plaatsvinden. De fase voorafgaand aan de aanbieding van een akkoord is het belangrijkst. Een akkoord zal in de praktijk niet worden aangeboden wanneer niet (enigszins) zeker is dat het de steun van schuldeisers en aandeelhouders heeft.4 In de voorbereidingsfase, die afhankelijk van de complexiteit van de schulden van de vennootschap gemiddeld zes tot 24 maanden duurt, wordt met de schuldeisers en de aandeelhouders over een akkoord onderhandeld.

Het ruime toepassingsbereik en de snelheid van de procedure hebben ongetwijfeld bijgedragen aan de populariteit van de scheme. Met name vanaf het eind van de jaren ‘90/begin jaren 2000 is het gebruik van schemes aanzienlijk toegenomen.5 Ook niet-Engelse vennootschappen maken veelvuldig gebruik van de Engelse scheme.6 Engelse rechters zijn bereid vennootschappen met een zekere connectie met Engeland te helpen.7 Het is de vraag of Engeland deze internationale positie zal behouden, mede gelet op de Brexit en de inwerkingtreding van de Richtlijn die lidstaten verplicht tot implementatie ervan.8 De Engelse regering is daarom bezig het preventief herstructureringsregime te hervormen om de koppositie in Europa te behouden.9

De scheme is een akkoordprocedure, waarbij de vennootschap de rechter verzoekt om toestemming voor het bijeenroepen van een of meer stemvergaderingen. De rechter beslist hierover tijdens een eerste zitting. Vervolgens vindt de stemming over het akkoord plaats. De bij het akkoord betrokken schuldeisers en aandeelhouders stemmen in stemklassen. Een scheme hoeft overigens niet op alle schuldeisers of aandeelhouders betrekking te hebben, maar kan tevens gericht zijn op een of meer klassen van schuldeisers en/of aandeelhouders. Wanneer de vereiste stemmeerderheden in de klassen zijn behaald, volgt een tweede zitting waarin de rechter oordeelt over de homologatie van het akkoord. Een gehomologeerd akkoord is bindend voor de betrokken schuldeisers en aandeelhouders. Hierna vindt op hoofdlijnen een uiteenzetting van de scheme plaats, met de nadruk op de positie van aandeelhouders. Daarna ga ik afzonderlijk dieper in op de aandeelhouder en zijn rechten bij een scheme.