9.5.1 403-aanspraak en vordering 403-rechtspersoon

De 403-aanspraak is in de uitleg van de Hoge Raad een zelfstandig vorderingsrecht. Dit brengt mee dat de schuldeiser van een uit rechtshandeling van de 403-rechtspersoon voortvloeiende schuld bevoegd is om zich voor de voldoening van deze schuld naar keuze tot de 403-rechtspersoon en/of de 403-aansprakelijke maatschappij te wenden en zonodig in rechte nakoming dan wel (vervangende) schadevergoeding te vorderen. Ook in de opvatting van het onafhankelijk nevenrecht is de 403-aanspraak een onafhankelijk recht.

De auteurs die de borgtochtachtige benaderingen voorstaan, zien in de uitleg dat sprake is van een onzelfstandig vorderingsrecht een ongerijmdheid; een 403-aansprakelijke maatschappij zal doorgaans een houdstermaatschappij zijn die niet in staat zal zijn de relevante tegenprestatie te leveren. Zij betogen dat een subsidiaire hoofdelijkheid – als bij borgtocht (art. 7:855 lid 1 BW) – beter past omdat de 403-aansprakelijke maatschappij dan eerst gehouden is tot betaling nadat de hoofdschuldenaar in gebreke is gebleven en in dat geval gehouden is tot vervangende schadevergoeding (art. 7:854 BW). In de ‘één vordering/twee schuldenaren’-opvatting is de 403-aanspraak geen afzonderlijk vorderingsrecht, maar een hoofdelijke (en derhalve een niet-subsidiaire) verplichting tot voldoening van de schuld van de 403-rechtspersoon verschuldigde prestatie. In de ‘dynamische 403-aanspraak’-opvatting behoort de 403-aanspraak steeds tot hetzelfde vermogen als waartoe de vordering jegens de 403-rechtspersoon behoort; de 403-aanspraak is in deze opvatting wél een onafhankelijk recht.