6.7.6 Verhouding werkgever en ondersteuners

Het UWV stelt in het Beoordelingskader buiten twijfel dat de werkgever de enig verantwoordelijke blijft voor de re-integratie. Hij kan zich niet ‘verschuilen’ achter ondersteunende dienstverleners, zoals de arbo-dienst, de casemanager of het re-integratiebedrijf.1 Na 2009 staat vast dat de werkgever niet af mag gaan op het oordeel van de arbo-dienst.2 Dat levert een spanningsveld op: aan de ene kant moet de werkgever zich laten bijstaan door een deskundige, juist omdat hij deskundigheid op bijvoorbeeld medisch en arbeidsdeskundig terrein mist, aan de andere kant moet hij die deskundige kritisch blijven volgen en ‘net zo lang door vragen’ totdat hij overtuigd is van de plausibiliteit van het oordeel van bijvoorbeeld de bedrijfsarts. Het ligt niet voor de hand dat de werkgever in staat is die deskundige kritisch te volgen omdat hij de kennis ontbeert. De werkgever is verantwoordelijk en dat impliceert ook verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de ondersteunende deskundigen. De taak van de arbo-dienst is ‘slechts’ ondersteunend en adviserend, waarbij hij zich moet laten leiden door de richtlijnen en protocollen van de NVAB.3

Een werkgever doet er daarom verstandig aan niet te lichtvaardig af te gaan op het oordeel van de bedrijfsarts. Op basis van de Beleidsregels beoordelingskader Poortwachter moet de werkgever dóórvragen bij de arbo-dienst.4 Als de werkgever twijfelt, moet hij ingrijpen.5 De bedrijfsarts bleef in een zaak halsstarrig vasthouden aan terugkeer in eigen werk, ondanks de ernstige klachten van de werknemer en de keer op keer gebleken onmogelijkheid van geleidelijke opbouw. Ook speelde mee dat de werkgever zelf al nattigheid voelde want hij had zich sceptisch uitgelaten over de aanpak. Dat sceptisch uitlatenwas niet genoeg. Voor de zekerheid doet de werkgever er verstandig aan een deskundigenoordeel aan te vragen om uitsluitsel te krijgen of voor deze werknemer genoeg aan re-integratie wordt gedaan. Overigens kan het spiegelbeeld eveneens aan de orde zijn. De werkgever die het advies van de bedrijfsarts niet opvolgt, schiet tekort.6 Dat ligt anders als de afwijking van het advies van de bedrijfsarts maar marginaal is.7 Als de werkgever ten slotte het oordeel van de arbo-dienst verkeerd interpreteert, moet hij ook rekening houden met een sanctie op het niet-naleven van de re-integratie-eisen.8

Eventueel is schade uit hoofde van toerekenbare tekortkoming in de nakoming te verhalen op de arbo-dienst.9 De Rechtbank Utrecht veroordeelde een arbo-dienst tot schadevergoeding nadat diens fout tot een loonsanctie had geleid. Een beroep op een exoneratieclausule in de Algemene Voorwaarden van de arbo-dienst werd naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar geacht.10 Een ander voorbeeld, met gelijke uitsluiting van een beroep op exoneratie, speelde bij de Rechtbank Midden-Nederland. De arbo-dienst had haar diensten niet zó verleend dat het risico op een loonsanctie zo gering mogelijk was. Overigens kwam in die uitspraken de eigen verantwoordelijkheid van de werkgever niet aan de orde. Die verantwoordelijkheid volgt uit de artikelen 7:658a BW en 25 WIA en kan relevant zijn vanwege artikel 6:101 en 102 BW (eigen schuld en hoofdelijke verbondenheid).11 Mogelijk dat een uitspraak van Hof Den Haag nog aanknopingspunten biedt voor aansprakelijkheid voor verkeerde adviezen, hoewel het daarin ging om de re-integratie die ter hand was genomen door het UWV en niet een door de werkgever ingeschakelde derde. Er werd gere-integreerd naar een niet-passende, zelfs schadelijke werkplek. Het UWV werd aansprakelijk gehouden voor de daardoor ontstane schade.12 Een aansprakelijkheidstelling van de arbo-dienst moet wel vroegtijdig gebeuren om hem ook de gelegenheid te bieden (mee) verweer te voeren in een bezwaar- en beroepsprocedure tegen een opgelegde loonsanctie.13

Of de werkgever mag vertrouwen op het oordeel van het UWV dat de werknemer de eigen bedongen arbeid niet meer kan verrichten (en dus de re-integratieaandacht moet worden verschoven) is onduidelijk. De Hoge Raad heeft kort na elkaar twee arresten gewezen waaruit tegengestelde conclusies kunnen worden getrokken.14 De CRvB heeft bij het zonder voorbehoud afgeven van een deskundigenoordeel door het UWV uitgemaakt dat de werkgever daarop mag vertrouwen, maar wel steeds de vinger aan de pols moet houden.15