2.4 De gelijke verhaalsrechten doorbroken: de uitzonderingen op de paritas creditorum

Hiervoor is aandacht besteed aan de hoofdregel van de paritas creditorum. Op de hoofdregel dat bij de verdeling van de executieopbrengst iedere schuldeiser recht heeft op betaling van een pro ratadeel van zijn vordering, bestaan tal van uitzonderingen. In deze paragraaf wordt ingegaan op deze uitzonderingen. Een bespreking hiervan is relevant (onder meer) omdat de reikwijdte hiervan mede de betekenis van de hoofdregel bepaalt. Hoe meer uitzonderingen er gelden op de regel, hoe minder er in economische zin van de paritas creditorum terecht komt.

De uitzonderingen op de paritas creditorum vormen een gesloten systeem van op de wet berustende voorrangsrechten.1 De uitzonderingen vallen hierbij telkens in één van de volgende vier categorieën: pand en hypotheek, voorrecht, overige door de wet erkende redenen en feitelijke voorrang. Hierna bespreek ik deze vier categorieën. Tot slot wordt in paragraaf 2.4.5 ingegaan op een oneigenlijk voorrecht. Dit oneigenlijke voorrecht kan worden beschouwd als een vijfde categorie.