6.4.2 Ongelijkheidscompensatie

Zoals in het overzicht hiervoor is weergegeven, bevatten 51 uitspraken een algemene vermelding van het beginsel ongelijkheidscompensatie. Daarbij ging het in 38 uitspraken om een verwijzing naar de maatschappelijke positie van partijen als onderdeel van de Groen/Schoevers-formule. Deze categorie blijft hier verder onbesproken, nu aan die verwijzing op zichzelf weinig relevante inzichten kunnen worden ontleend.

In 14 uitspraken werd op enigerlei wijze aandacht besteed aan de beschermende functie van het arbeidsrecht. De beschermingsfunctie kwam met name aan bod bij de waardering van de partijbedoeling. Zo overwoog de rechtbank ’s-Hertogenbosch dat het beschermende karakter van het arbeidsrecht ertoe noopt ‘terdege te onderzoeken of met name de werknemer zijn wil in volle vrijheid heeft kunnen vormen’.2De werkende die zijn wil niet in volle vrijheid heeft kunnen vormen, dient derhalve tegen zichzelf te worden beschermd. In gelijke zin werd overwogen in een aantal PostNL-uitspraken die vanaf 2015 zijn gewezen, en waarin de beschermingsgedachte – veelal in vergelijkbare, en soms identieke bewoordingen – terugkwam.3 Hoe zwakker de positie van de pakketbezorger, des te eerder zou de toepassing van de beschermingsgedachte moeten leiden tot terughoudendheid bij het toekennen van gewicht aan de partijbedoeling. Zo werd in een aantal van deze uitspraken twijfelachtig geacht of de pakketbezorgers in kwestie zich bij het aangaan van de arbeidsrelatie hadden gerealiseerd in welke mate zij in de gegeven omstandigheden economisch afhankelijk van PostNL zouden raken. De financiële investering die de pakketbezorgers hadden gedaan door de aanschaf van een bezorgbus, in samenhang bezien met de aard van de arbeid – namelijk: ongeschoolde en laag betaalde arbeid met een hoog productiegehalte – noopte volgens de rechtbank tot ‘toepassing van de beschermingsgedachte van het arbeidsrecht, en tot terughoudendheid waar het betreft het toekennen van gewicht aan de (op schrift geformuleerde) partijbedoeling.’4

Het hof ’s-Hertogenbosch ging hierin zelfs iets verder, door niet alleen te onderzoeken of de werkende wel een opdrachtovereenkomst wilde aangaan, maar ook of en waarom de werkende daarvan zou willen afzien. Volgens het hof moest het sluiten van een opdrachtovereenkomst in beginsel door beide partijen gewenst zijn en moest dit hen beiden voordeel bieden.5 Wat dit voordeel voor de werkende in kwestie was, viel volgens het hof niet in te zien. Het enige belang dat zij daarbij kon hebben was dat zij anders geen werk en dus geen inkomen zou hebben gehad. Het hof zag hierin echter geen daadwerkelijk belang voor de werkende, en leek vervolgens tot uitgangspunt te nemen dat ‘by default’ sprake van een arbeidsovereenkomst zou moeten zijn:

Het beginsel ongelijkheidscompensatie werd slechts in 7 uitspraken uitdrukkelijk genoemd. In 6 van deze uitspraken betrof het een geschil tussen PostNL en een pakketbezorger, waarin dit beginsel steeds in gelijke formuleringen terugkwam in de overwegingen:

Uit deze overweging(en) valt op te maken dat voor ongelijkheidscompensatie enkel ruimte bestaat wanneer sprake is van een ongelijkheid die tot de hier bedoelde compensatie noopt. Interessant is dat daarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen maatschappelijke ongelijkheid en economische afhankelijkheid:kennelijk wordt hier niet zonder meer aangenomen dat deze ongelijkheden in elkaars verlengde liggen.8 Voorts kan in de hiervoor aangehaalde overweging(en) worden gelezen dat ongelijkheidscompensatie volgens de hier aangehaalde rechters het uitgangspunt vormt. Pas wanneer tussen partijen sprake is van gelijkwaardigheid – in dit geval geduid als maatschappelijke gelijkheid en economische onafhankelijkheid – kan worden overwogen om aan hen de ongelijkheidscompensatie van het arbeidsrecht te ontzeggen.

Anders dan voor het beginsel partijautonomie, bevat dit onderzoek voor de uitwerking van het beginsel ongelijkheidscompensatie meerdere concrete aanknopingspunten. De 139 uitspraken waarin een specifieke uitwerking van het beginsel ongelijkheidscompensatie is geconstateerd laten zich als volgt categoriseren:

De resultaten worden hierna per onderdeel nader toegelicht.

Categorie a is onder meer ontleend aan de parlementaire geschiedenis van de Wet op de Arbeidsovereenkomst, waarin de economische ongelijkheid tussen werkgevers en werknemers meermaals is genoemd als rechtvaardiging voor het dwingendrechtelijke karakter van die wet. Zoals in paragraaf 3.3.1 is toegelicht bevat die economische ongelijkheid twee aspecten: de economische afhankelijkheid van de werkende van zijn inkomen uit arbeid, en de economische macht van de werkgever. Uit het laatstgenoemde aspect vloeit voort dat de werkgever vanuit zijn machtigere positie in staat is de arbeidsvoorwaarden te dicteren, zodat de werknemer zich in een (juridisch) ondergeschikte positie ten opzichte van de werkgever bevindt. In de hier besproken categorie zijn uitsluitend uitspraken ondergebracht die zagen op de economische afhankelijkheid: de afhankelijkheid van de werkende van zijn inkomen uit arbeid. De economische macht van de werkgever komt hierna onder b aan bod.

Het aantal uitspraken waarin de economische afhankelijkheid als een relevante omstandigheid werd aangehaald bij de kwalificatie van de arbeidsrelatie was niet overweldigend groot: slechts in 36 van de in totaal 242 onderzochte uitspraken kwam een verwijzing naar dit element terug.9 Het gewicht dat aan dit element werd toegekend was wisselend. In sommige gevallen werd de betekenis van de economische (on)gelijkheid min of meer in het midden gelaten. Zo bracht de rechtbank Noord-Holland dit element in twee PostNL-uitspraken in verband met de onderhandelingsruimte. Hier werd overwogen dat het werken voor één opdrachtgever niet automatisch tot de conclusie leidt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst, maar dat dit anders ligt wanneer deze ene opdrachtgever:

De rechtbank kwam vervolgens tot het oordeel dat de gekozen constructie leidde tot ‘een zodanige economische afhankelijkheid en gebrek aan zelfstandigheid’, dat de pakketbezorgers niet als zelfstandig ondernemers, maar als werknemers moesten worden beschouwd.11

In andere gevallen werd de betekenis van het hier besproken element uitdrukkelijk gerelativeerd. Zo overwoog het hof ’s-Hertogenbosch dat economische afhankelijkheid ‘strikt genomen geen kenmerkend element is van het bestaan van een arbeidsovereenkomst.’12 De voorzieningenrechter van hetzelfde hof leek de betekenis van dit element nog iets sterker te relativeren. Hoewel de voorzieningenrechter overwoog dat bij de kwalificatie van de arbeidsrelatie acht moet worden geslagen op de hoedanigheid van contractspartijen, een en ander ‘in het licht van de economische afhankelijkheid en daaruit voortvloeiende ongelijkheidscompensatie’, overwoog het hof vervolgens ook:

De opdrachtnemer die er bewust voor heeft gekozen om als zelfstandige werkzaam te zijn, kan dus niet achteraf (met succes) stellen dat hij vanwege zijn economische positie beschermd zou moeten worden. Deze overweging is interessant, nu het hof hiermee impliceert dat de ongelijkheid in ongelijkheidscompensatie (althans, volgens dit hof) in elk geval niet gelegen is in de economische afhankelijkheid van de werkende. Dat ook ondernemers in meer of mindere mate economisch afhankelijk kunnen zijn van één of enkele opdrachtgevers, is reeds in diverse onderzoeken aan bod gekomen. In deze onderzoeken wordt echter veelal betoogd dat die afhankelijkheid juist meebrengt dat dergelijke werkenden (meer) arbeidsrechtelijke bescherming zouden moeten genieten.14

Het begrip ‘economische afhankelijkheid’ werd in de onderzochte rechtspraak overigens slechts in enkele uitspraken nader geconcretiseerd. Zo overwoog het hof Arnhem-Leeuwarden dat de werkende in kwestie:

Het hof ’s-Hertogenbosch overwoog in dit verband dat bij de beoordeling van de mate van economische afhankelijkheid enkel acht moet worden geslagen op de positie van de werkende zelf. Dat de echtgenoot van de werkende in kwestie een goed betaalde baan had, deed niets af aan haar (eigen) economische afhankelijkheid, nu zij voor haar inkomsten afhankelijk was van één werkverschaffer.16

Zoals hiervoor is aangestipt ziet de in de wetsgeschiedenis geduide economische ongelijkheid op twee aspecten: de economische afhankelijkheid van de werkende en de economische macht van de werkverschaffer. Nu in categorie a is stilgestaan bij de economische afhankelijkheid van de werkende, komt in de hier besproken categorie de economische macht van de werkverschaffer aan bod. Die economische macht vloeit voort zoals gezegd uit het gegeven dat de werkverschaffer als kapitaalbezitter bij machte is te dicteren onder welke voorwaarden de arbeid wordt verricht. In hoofdstuk 3 en 4 is uiteengezet dat bij de uitleg van de economische ongelijkheid tussen partijen, de nadruk gaandeweg steeds meer op de economische macht van de werkgever is komen te liggen. Daarbij geldt dat dit machtsaspect in de loop van de tijd in toenemende mate werd afgeleid uit de juridische ondergeschiktheid voortvloeiend uit de organisatorische inbedding van de werkende.

In de verzamelde uitspraken is onderzocht in hoeverre rechters betekenis toekenden aan de hiervoor beschreven economische macht van de werkverschaffer. De focus ligt in deze analyse op de zeggenschap ten aanzien van organisatorische zaken zoals werk- en rusttijden, kledingvoorschriften en het al dan niet onderworpen zijn aan interne reglementen. In feite gaat het daarbij om formeel gezag. Voorts is onderzocht in hoeverre betekenis werd toegekend aan de vraag of de werkende structureel in de organisatie was ingebed en de mate waarin de werkende al dan niet een vergelijkbare positie innam als werknemers binnen de organisatie.17 Uit deze analyse blijkt dat de economische macht van de werkverschaffer in de onderzochte rechtspraak (veel) vaker terugkwam dan de economische afhankelijkheid van de werkende: in 90 uitspraken werd op enigerlei wijze betekenis toegekend aan de organisatorische inbedding van de arbeid(er). Daarbij dient wel te worden opgemerkt dat dit element veelal terugkwam bij de toetsing van (de formele kant van) het gezagscriterium, zonder dat daarbij uitdrukkelijk werd overwogen dat die inbedding op zichzelf zou maken dat de werkende binnen het bereik van artikel 7:610 BW zou vallen.

Het hier onderzochte element kwam in de overgrote meerderheid van de uitspraken tot uitdrukking in overwegingen waarin werd stilgestaan bij de ondergeschiktheid van de werkende aan organisatorische instructies.18 De rechtbank Amsterdam achtte in dit verband bijvoorbeeld van belang dat de werkende in kwestie – een docent bij het Leerorkest – volgens een ‘minutieus uitwerkt’ rooster diende te werken, waar hij bovendien geen inspraak in had gehad.19 In andere uitspraken werd deze vorm van ondergeschiktheid geduid door een (gebrek aan) vrijheid van ‘komen en gaan’, waarmee wordt bedoeld dat de werkende zich bij afwezigheid (ziekte, vakantie, etc.) richting de werkverschaffer diende te verantwoorden.20 In de hier behandelde uitspraken werd eveneens betekenis toegekend aan de wijze waarop de werkende zich verhield tot werknemers binnen de organisatie. Hoewel dit veelal niet met zoveel woorden werd overwogen, lijkt de gedachte te zijn dat het weinig voor de hand ligt dat een werkende die een gelijke positie inneemt als een werknemer, niet ondergeschikt zou zijn aan de organisatie van de werkverschaffer (en de werknemer wel).21 Andersom vormde het gegeven dat de werkende een geheel andere positie innam dan werknemers binnen de organisatie, juist een indicatie dat geen sprake was van ondergeschiktheid. Zo achtte de rechtbank Midden-Nederland van belang dat de werkende in kwestie – die overigens wel structureel werkzaamheden voor de organisatie verrichtte – veel vrijheid had om zijn werkzaamheden en werktijden in te richten, terwijl deze vrijheid voor de werknemers binnen de organisatie in veel mindere mate gold.22

In een aantal uitspraken werd betekenis toegekend aan de structurele inbedding van de werkzaamheden. In een uitspraak van de rechtbank Utrecht woog bijvoorbeeld mee dat de werkende gedurende 18 jaar structureel binnen de organisatie van de werkverschaffer had gefunctioneerd23, en achtte de rechtbank Amsterdam van belang dat de werkzaamheden in kwestie geen incidenteel karakter hadden24. Overigens leidde de structurele inbedding van de werkende niet zonder meer tot het oordeel dat sprake was van ondergeschiktheid. Zo overwoog de rechtbank Rotterdam:

Dat de organisatorische ondergeschiktheid van de werkende veelvuldig werd meegewogen in de geanalyseerde uitspraken sluit aan bij de bevindingen uit de voorgaande hoofdstukken, waarin is toegelicht dat het gezagscriterium uit artikel 7:610 BW met name ziet op de juridische en organisatorische ondergeschiktheid van de werkende. Hoewel het compenseren van die ongelijkheidsvorm ook aansluit op de bedoelingen van de wetgever, dient niet uit het oog te worden verloren dat de aanwezigheid van die ongelijkheidsvorm op zichzelf niet reeds tot de conclusie leidt dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Van de 90 uitspraken waarin op enigerlei wijze werd stilgestaan bij deze ongelijkheidsvorm werd in (slechts) 26 gevallen een arbeidsovereenkomst aangenomen.

Onder categorie c zijn uitspraken geschaard waarin de ongelijkheid tussen partijen werd geduid aan de hand van kenmerken van de arbeid of arbeider. De gedachte daarbij is dat zaken als een hoog opleidingsniveau, functieniveau of salaris, een sterkere maatschappelijke positie van de werkende impliceren. Zo is in de jaren ’90 door Jacobs geopperd dat het onderscheid tussen wel en niet beschermingsbehoeftige werkenden onder meer zou kunnen worden gemaakt aan de hand van de hoogte van het salaris (destijds f 150.000 bruto per jaar) en/of aan de hand van het opleidingsniveau (HBO/Universitair).26

In 25 van de onderzochte uitspraken werd aandacht besteed aan kenmerken van de arbeider bij de beantwoording van de kwalificatievraag.27 Dit gebeurde op twee manieren: bij de waardering van het element gezag en bij de waardering van de partijbedoeling. Zo overwoog het hof Den Haag ten aanzien van een tandarts dat het feit dat hij ‘bij de uitvoering van zijn werkzaamheden een grote mate van vrijheid’ had, niet afdeed aan het feit dat sprake was van een gezagsverhouding:

Kenmerken van de arbeid(er) speelden in de onderzochte rechtspraak voorts een rol bij de waardering van de partijbedoeling. Enerzijds was zichtbaar dat de eenvoudige aard van de arbeid met zich kon brengen dat aan de partijbedoeling minder betekenis moest toekomen. De rechtbank Noord-Holland overwoog in twee PostNL-uitspraken dat:

Anderzijds was ook zichtbaar dat bij arbeid in het hogere segment juist meer betekenis aan de partijbedoeling werd toegekend. Zo werd in een aantal uitspraken waarde gehecht aan het feit dat de werkende in kwestie geen ‘doorsnee werknemer’30was, dat zijn kwaliteiten ‘ver uitstegen boven het gemiddelde niveau’31 van de werknemers van de werkverschaffer, of dat de werkende zich presenteerde als ‘arbeidsrechtspecialist’32. De sterkere positie van deze werkenden maakte in deze uitspraken dat meer waarde werd gehecht aan de (niet op het sluiten van een arbeidsovereenkomst gerichte) partijbedoeling.

Een andere manier waarop de ongelijkheid tussen partijen werd geconcretiseerd, is door te beoordelen of en in hoeverre de werkende (al dan niet) kenmerken van ondernemerschap vertoont. Hoewel het wettelijke systeem niet voorschrijft dat niet-werknemers zonder meer ondernemers zijn, kan wel worden gesteld dat een werkende die kenmerken van ondernemerschap vertoont, in elk geval een sterke(re) positie inneemt als contractspartij. Trap betoogt zelfs dat de mate van ondernemerschap en de mate van economische afhankelijkheid ‘omgekeerd evenredig’ aan elkaar zijn.33 Hoewel het de vraag is of dit in alle gevallen opgaat – immers kan zoals gezegd ook een zelfstandig ondernemer economisch afhankelijk zijn van één of enkele opdrachtgevers34 – volg ik Trap wel voor zover hij betoogt dat de mate van ondernemerschap (een omgekeerd) verband houdt met de mate van economische ongelijkheid. De mate van ondernemerschap van de werkende zal onder meer bepalend zijn voor de wijze waarop de economische machtsverhoudingen tussen partijen liggen.

Van de 139 uitspraken waarin het begrip ongelijkheidscompensatie werd uitgewerkt, gebeurde dit in de meeste gevallen (96 uitspraken) door betekenis toe te kennen aan de mate waarin de werkende (al dan niet) kenmerken van ondernemerschap vertoonde.35 De mate van ondernemerschap werd in de onderzochte rechtspraak veelal bepaald aan de hand van de vraag of de werkende enig ondernemers- dan wel investeringsrisico36 liep, en de vraag of sprake was van (reële) onderhandelingsvrijheid.37 Met name in gevallen waarin de werkende aanwijzingen ontving of zich naar de organisatorische kaders van de werkverschaffer moest schikken, werd stilgestaan bij de vraag in hoeverre dit een inbreuk op de ondernemersvrijheid van de werkende opleverde.38 Voorts werd geregeld acht geslagen op aspecten van administratieve aard, zoals de vraag of een VAR-wuo of VAR-dga was afgegeven, of de werkende een btw-nummer had aangevraagd, of hij zich had ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel en of er werknemerspremies waren afgedragen.39 Andere omstandigheden die in dit verband (overigens in mindere mate) terugkwamen, waren de vraag of de betrokkene anderen voor zich had werken, en of hij zich al gedurende langere tijd als zelfstandige presenteerde.40

In een van de PostNL-uitspraken werd betekenis toegekend aan het feit dat partijen voorafgaand aan het sluiten van de vervoersovereenkomst een proefperiode (van circa 8 weken) hadden ingelast, zodat de keuze voor het zelfstandig ondernemerschap een bewuste moest zijn geweest.41 In een aantal gevallen werd van belang geacht dat de pakketbezorgers in kwestie al langere tijd als zelfstandig koerier werkzaam waren voordat zij werkzaamheden voor PostNL gingen verrichten.42 In andere gevallen werd in overweging genomen dat de pakketbezorgers zich lieten bijstaan bij de uitvoering van hun werkzaamheden: dat het werk niet langer volledig door één persoon kon worden verricht, vormde in die gevallen een aanwijzing dat sprake was van écht ondernemerschap.43

In de onderzochte rechtspraak is onder meer zichtbaar dat een gebrek aan ‘echt’ ondernemerschap ertoe kan leiden dat de werkende wordt beschermd, mede vanwege de zwakkere positie die hij mede met het oog daarop inneemt. Zo werd in een van de PostNL-zaken overwogen:

Het gebrek aan ondernemerschap leidde overigens niet per definitie tot een kwalificatie als werknemer. In een kwestie waarin een opdrachtnemer had gesolliciteerd op een vacature met (nota bene) als beschrijving ‘Freelance/ZZP’, overwoog de kantonrechter Midden-Nederland dat het feit dat de werkende zich niet had ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, niet zonder meer tot het oordeel leidde dat sprake was van een arbeidsovereenkomst. Volgens de kantonrechter waren dit ‘eigen keuzes’ van de werkende, die niet zonder meer zouden maken dat tot vaststelling van een arbeidsovereenkomst kan worden gekomen.45

Categorie e richt zich op de mate waarin de werkende in staat is (geweest) om voor hem gunstige arbeidsvoorwaarden uit te onderhandelen.46 Deze categorie is in grote mate vergelijkbaar met de in paragraaf 6.4.1 behandelde uitspraken over de mate waarin de werkende bewust was van de juridische implicaties van de aangegane samenwerking. De overlap tussen deze twee categorieën was dan ook groot: van de 20uitspraken waarin de onderhandelingspositie aan bod kwam, werd in 14 uitspraken ook stilgestaan bij de mate waarin partijen bewust hadden gehandeld. Het verschil met de categorie besproken in paragraaf 6.4.1 is dat in de hierna te bespreken gevallen ook (uitdrukkelijk) werd stilgestaan bij de omstandigheden die maakten dat de werkende in staat was bewust te (onder)handelen. Verder houdt de hierna te bespreken categorie in zekere zin ook verband met de onder a en b behandelde economische (on)gelijkheid. Zo is onder meer bij de parlementaire behandeling van de Wet op de Arbeidsovereenkomst opgemerkt dat een werkende die economisch ongelijk is, eerder geneigd zal zijn tot het aanvaarden van voor hem ongunstige arbeidsvoorwaarden.47

De onderhandelingspositie kwam als gezegd in 20 uitspraken aan bod. In sommige uitspraken werd betekenis toegekend aan het feit dat er was onderhandeld, bijvoorbeeld over het tarief. In die gevallen werd (enige) onderhandelingsruimte dan ook aanwezig geacht.48 Het enkele feit dat partijen over de arbeidsvoorwaarden hadden onderhandeld, leidde overigens niet altijd tot de conclusie dat daarmee moest worden aangenomen dat partijen op dat vlak aan elkaar gewaagd waren. In sommige gevallen overwoog de rechter dat de economische afhankelijkheid van de werkende meebracht dat in wezen geen sprake was van daadwerkelijke onderhandelingsruimte.49

In andere uitspraken werd de onderhandelingspositie afgeleid uit het feit dat de werkende zelf over juridische kennis beschikte. Dit gebeurde bijvoorbeeld in het geschil waarin de betrokkene zelf jurist50 was, en de eerder aangehaalde kwestie waarin de betrokkene zich zelfs als arbeidsrechtjurist51 profileerde. In enkele andere uitspraken kende de rechter betekenis toe aan het feit dat de werkende was bijgestaan door een juridisch of financieel adviseur.52 Zelfs de omstandigheid dat de werkende was geadviseerd om zich te laten voorlichten, speelde in een van de onderzochte uitspraken een rol:

Een omstandigheid die in de onderzochte rechtspraak in mindere mate terugkwam, was de vraag op wiens initiatief de juridische vormgeving van de samenwerking tot stand was gekomen. Slechts in twee uitspraken werd uitdrukkelijk betekenis toegekend aan het feit dat de werkende zelf zijn tarief bepaalde.54 Dat deze omstandigheid slechts twee maal werd gesignaleerd is opvallend, nu de Hoge Raad dit in Groen/Schoevers als een relevant gegeven aanmerkte. In dit arrest werd overwogen:

Hoewel het initiatief voor de overeengekomen samenwerkingsvorm niet zonder meer bepalend is voor de kwalificatie van de arbeidsrelatie, kan deze omstandigheid wel degelijk indicatief zijn voor de maatschappelijke positie van partijen, en in samenhang daarmee voor de waardering van de partijbedoeling. In Groen/Schoevers vormde het feit dat Groen zelf voor de overeengekomen betalingsvorm had geopteerd een contra-indicatie voor het bestaan van een arbeidsovereenkomst: kennelijk had hij de zelfstandige samenwerkingsvorm zelf gewild en was hij ook in staat die wil kenbaar te maken en de gevolgen daarvan te overzien.

Zoals ook aan het begin van deze paragraaf is opgemerkt, is het de vraag of de hiervoor (onder a t/m e) besproken bevindingen na X/Gemeente Amsterdam nog houdbaar zijn. In veel van de hier genoemde voorbeelden werd een duidelijk verband gelegd tussen de hoedanigheid van partijen en het gewicht dat aan de partijbedoeling dient toe te komen. Nu met het arrest X/Gemeente Amsterdam vaststaat dat de kwalificatie die partijen voor ogen hadden niet ter zake doet, geldt dat een deel van de hiervoor aangehaalde overwegingen niet langer houdbaar zal zijn. Wederom wordt opgemerkt dat dit enkel geldt voor zover deze rechtsoverwegingen op de partijbedoeling ten aanzien van de kwalificatie van de overeenkomst zien. In de volgende paragraaf wordt besproken in hoeverre die partijbedoeling in de onderzochte rechtspraak tot X/Gemeente Amsterdam werd meegewogen. Een tipje van de sluier: dit aandeel is niet verwaarloosbaar.